Trang tin tức tổng hợp giới trẻ - Tiin.vn

 

Mỹ lập liên minh mới, Châu Âu tìm đường tự chủ

Cập nhật lúc 19:04:11, 17/09/2021

Pháp cảnh báo Mỹ-Anh-Úc khi lập liên minh phòng thủ mới, khẳng định sẽ tự chủ chiến lược.

Giới chức Pháp mới đây đã bày tỏ thái độ không mấy vui vẻ khi Mỹ thành lập một liên minh phòng thủ với Anh và Úc mang tên UAKUS, loại trừ các đồng minh châu Âu khác.

Pháp gia tăng niềm tin vào sự 'chết não' của NATO khi Mỹ lập liên minh mới với Anh và Úc.

Tuyên bố chung của Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian và Bộ trưởng quốc phòng nước này Florence Parly ngày 16/9 nêu rõ: 'Việc Mỹ lựa chọn loại bỏ một đồng minh và đối tác châu Âu như Pháp khỏi cấu trúc đối tác với Úc, vào thời điểm chúng ta cùng đối mặt với những thách thức chưa từng có tiền lệ ở Ấn Độ - Thái Bình dương, dù về giá trị hay sự tôn trọng chủ nghĩa đa phương dựa trên pháp quyền, cũng cho thấy sự thiếu nhất quán mà Pháp chỉ có thể lưu ý và lấy làm tiếc.'

Tuyên bố chung nêu rõ, quyết định của Mỹ sẽ 'chỉ cho thấy sự cần thiết phải nhấn mạnh hơn và rõ hơn về sự tự chủ chiến lược của châu Âu'.

Liên minh AUKUS được lãnh đạo 3 nước gồm Mỹ, Anh và Úc công bố ngày 16/9. Theo AUKUS, các quan chức hải quân và chuyên gia kỹ thuật của ba nước sẽ làm việc với nhau trong vòng 18 tháng để giúp Úc sở hữu 8 tàu ngầm hạt nhân nhằm nâng cao năng lực răn đe trên khắp Ấn Độ - Thái Bình dương. Điều này đồng nghĩa liên minh sẽ khiến Pháp đánh mất thoả thuận tàu ngầm với Úc trước đó.

Thông báo về việc thành lập AUKUS được đưa ra khi EU chuẩn bị công bố chi tiết cho chiến lược Ấn Độ dương-Thái Bình dương của khối. Chủ tịch EU Ursula von der Leyen cho biết Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ triệu tập một cuộc họp thượng đỉnh về vấn đề quốc phòng của châu Âu, và rằng châu Âu cần củng cố lực lượng của riêng mình.

Ông Macron cũng là người từng đưa ra các nhận định thẳng thắn về quan hệ giữa châu Âu và Mỹ trong khối NATO, đồng thời nhấn mạnh việc tìm kiếm một 'NATO phẩy' trong khối liên minh chung lớn nhất thế giới. Thậm chí nhà lãnh đạo trẻ còn cho rằng 'NATO đang chết não'.

Cuối năm 2019, Tổng thống Pháp lại lần nữa lên tiếng về cải cách NATO trước thềm kỷ niệm 70 năm của tổ chức này.

Trong Hiệp ước thành lập NATO có Điều 5 quy định trách nhiệm của các thành viên đảm bảo an ninh cho nhau khi xảy ra tình huống có thành viên bị tấn công. Việc kích hoạt điều này phải được đồng thuận giữa tất cả các thành viên NATO.

Ông Macron đã có cách tiếp cận rất thực tế và xác đáng khi đề cập đến hai trường hợp thành viên EU cần sự trợ giúp về an ninh nhưng không thể vận hành được Điều 5 nói trên. Thứ nhất, có những thành viên EU không phải là thành viên NATO nên không thể nhờ cậy được gì vào cam kết ở Điều 5 nói trên của NATO và NATO cũng chẳng có nghĩa vụ phải đảm bảo an ninh cho. Thứ hai, nếu như có thành viên NATO, như Mỹ hay Thổ Nhĩ Kỳ chẳng hạn, phủ quyết việc kích hoạt Điều 5 nói trên thì sẽ như thế nào đối với các thành viên EU ở châu Âu.

Sự phủ quyết này không thể bị loại trừ cả trên lý thuyết lẫn trong thực tế. Chẳng hạn như vừa mới đây, khi Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân đội tràn sang Syria để tấn công lực lượng vũ trang YPG của người Cuốc ở vùng miền đông bắc Syria với lý do bị đe doạ an ninh và tấn công thì lẽ ra mọi tiêu chí đều đã được đáp ứng để NATO có thể và phải vận hành Điều 5 kia, nhưng Thổ Nhĩ Kỳ chưa chính thức yêu cầu NATO thì đã có thành viên NATO tuyên bố sẽ phủ quyết việc kích hoạt Điều 5.

Điều 42, đoạn 7 trong Hiệp ước thành lập EU cũng là một quy định về hỗ trợ lẫn nhau đảm bảo an ninh, nhưng chỉ chung chung và không phải cam kết trách nhiệm rõ ràng như Điều 5 trong Hiệp ước thành lập NATO.

Ý tưởng của ông Macron bây giờ là mở rộng, phát triển và cụ thể hoá hơn nữa điều ấy để trở thành được như Điều 5 trong Hiệp ước thành lập NATO. Như thế chẳng khác gì NATO hoá EU trên phương diện an ninh, không buông bỏ NATO, cũng chẳng cạnh tranh với NATO, nhưng có thể thay thế NATO.

Khi xưa, an ninh là khái niệm với nội hàm gần như cố định. Bây giờ có thêm nhiều mối đe doạ và thách thức an ninh được gọi là phi truyền thống mà đối phó với chúng không cần đến vũ khí hạt nhân hay thiết bị quân sự tối tân mà chỉ Mỹ hay một vài thành viên NATO mới có.

Giới phân tích cho rằng, ông Macron chủ ý đề cao vị thế cho Pháp trong quan hệ của Pháp và EU với Mỹ, gây dựng vai trò lãnh đạo EU và tập hợp lực lượng trong NATO.

Ông Macron khuấy động kịch bản tai hại nhất đối với EU để gia tăng áp lực đối với Mỹ. Điều tai hại hơn là giờ đây Mỹ đã tạo thêm cảm giác mất an toàn hơn cho chính người nghĩ ra sáng kiến 'quân đội EU' này.

Ý kiến bạn đọc (0)

;